Oudewater in oude foto's

Nu ik een nieuwe scanner heb kan ik zo af en toe eens wat oude foto's uit mijn verzameling online zetten. Ik begin maar met foto's van Oudewater. Tot mijn 18e heb ik in dat kleine stadje gewoond, en nog altijd heb ik een soort "thuis" gevoel in dat kleine stadje waar ik mijn jeugd doorgebracht heb. 
Nu ga ik een aantal oude kaarten online zetten uit een oude schoenen doos die ik pas tegen kwam.

Klik op de foto voor een groter beeld

Een foto van de IJsselkade waar ik mijn jeugd jaren doorbracht, als jochie van een jaar of 3 a 4 jaar en ook later nog zat ik uren voor het raam van ons bovenhuis naar het gedoe van de scheepvaart op de IJssel te kijken. Er was in de vroege jaren 60 nog van alles te zien en te doen op dit watertje. Deze foto is waarschijnlijk genomen in de vroege jaren 60, links zichtbaar is de "broedertrouw" 1 of 2. Eerst waren deze scheepjes beurtvaart schepen naar Rotterdam, later vervoerde graanhandelaar Six uitsluitend zijn graan en ander veevoer met deze schepen. Hierbij gebruik makend van de beurtvaart vergunning. Normaal gesproken ging alle vervoer over water via de schippersbeurs. Alleen beurtvaart en eigen handel was hiervan vrijgesteld. Mijn vader vervoerde zand en grind met een eigen handels vergunning.

Ook deze foto is de IJsselkade te zien, gemaakt haast vanaf de ophaal brug in die tijd nog de enige mogelijkheid om de IJssel over te komen. Het ziet er nogal leeg uit, alleen een tjalk is zichtbaar met een mast en een giek en zelfs een stuk zeil! Ik denk dat deze foto gemaakt is rond 1950, de huisjes rond de toren staan er nog. De boompjes zijn nog heel klein, op de andere foto al groter en in de jaren 80 geheel weer weg. Maar ons bovenhuis is er al, dat is gebouwd rond 1938. Als je op de foto klikt en het beeld vergroot is de los installatie van Six zichtbaar, een wonderlijk apparaat wat ik als kleine jongen altijd probeerde na te bouwen.

Deze kaart komt denk ik nog voor de tweede wereld oorlog, de oude huisje staan nog tegen de toren aan. Je kan weer op de foto klikken voor een groter beeld. De zadeldak toren van Oudewater is een van de weinige torens in Nederland die echt is afgebouwd. Meestal ging men plannen maken om een hoge toren te bouwen, maar door verzakking of geld problemen moest men de bouw stopzetten en maakte men later er maar een spits van hout op. Waarom Oudewater een zadeldak toren heeft is onduidelijk.

Zadeldaktorens komen in het noorden van het land natuurlijk wel veel voor. Maar die zien er vaak veel liever eruit, de toren van Oudewater was gebouwd als een vesting toren en maakte voor 1850 deel uit van de vesting rond de stad.
De toren en ook de kerk maakte deel uit van mijn speelterein, vandaar dat ik waarschijnlijk nog altijd iets met kerktorens heb!

Ook op deze foto kan je weer klikken voor een groter beeld. Gemaakt rond 1970 denk ik zo, ons huis is goed zichtbaar en ook de nieuwe carillon klokken in de uitbouw van de toren. Deze uitbouw was aangebracht rond 1600 toen er een carillon in de toren kwam. Dit carillon was gemaakt door klokkengieter Gerard Both, dat ondanks dat het zeer vals was toch tot 1943 dienst gedaan heeft! In 1950 kocht Oudewater een nieuw carillon van de klokkengieter Eijsbouts, dit carillon werd opgehangen ter hoogte van de galm gaten in de toren. Tot de restauratie van de toren in 1963, de klokken kwamen in 1968 weer terug, maar nu in de dakkapel.

In 1999 maakte ik deze foto, zichtbaar is het laatste schip van graanhandelaar Six. De naam van het schip weet ik helaas niet. Het was een soort spits (spits = een schip dat op de Franse kanaalvaart wordt gebruikt) maar dan kleiner. Ons huis is nog zichtbaar voor de verbouwing tot appartementen. De oude schuur naast ons huis is inmiddels vervangen door een mooi "herenhuis" in oude stijl gebouwd. Dat kunnen ze wel in Oudewater, dat moet ik ze toegeven! De glans is inmiddels allang weg van de carillon klokken in de toren. In die tijd was het carillon haast onbespeelbaar door de duiven die huisden in de uitbouw!

Naar deze kaart ben ik heel lang opzoek geweest, ik wist zeker dat ik hem nog had! In 1971 kwam er een grote serie kaarten uit van Oudewater in kleur, ik heb er een aantal maar deze is toch wel de mooiste.

Links is weer zichtbaar de achterkant van de "De Hoop" van de firma Six, en aan de andere kant haast voor ons huis de klipper van mijn vader. Waarschijnlijk is deze foto in de zomer vakantie gemaakt, anders dan met kerstmis en in de bouwvakantie (twee weken toen nog!) kwam mijn vader nooit met zijn schip in zijn thuisstad. De klipper was te groot om de sluis bij Gouda op een normale manier te passeren, wij moesten daar wachten op "gelijk water" dat wil zeggen dat het tij gelijk moest zijn om de sluis deuren bij Gouda aan twee kanten open te zetten. Dat gebeurde dus maar vier keer per 24 uur! De scheepjes van de firma Six hadden daar geen last van, die konden gewoon schutten in de Waaiersluis bij Gouda. Niet dat mijn vader uitgebreid een zomer vakantie ging houden, hij gebruikte de vakantie om het schip te verven en te teren. Eigenlijk hoorde die lucht van kool teer helemaal bij de IJsselkade, de huizen waren voor de tweede wereld oorlog allemaal in gebruik geweest als opslagplaatsen voor de beurtvaart. Er is een scheepsdienst geweest met stoomschepen de Rederij Estafette. In de boeken van de streek schrijver Herman de Man krijg je een prachtig tijdsbeeld hoe het er in die tijd uitgezien heeft. Ik heb zelf nog het laatste stukje meegemaakt van alle bedrijvigheid aan de IJsselkade, Graanhandelaar Six de fabriek van Brinkers. En de machinefabriek, die nog altijd aanwezig is aan de IJsselkade in Oudewater. De olieslagerij van Brinkers gaf altijd een tropisch luchtje af door de kopra die daar geperst werd. Aangevoerd in allerlei schepen, maar meestal in de schepen van schipper Kuik uit Oudewater. Als het in de zomer warm weer was had je altijd een vreemd vliegje in huis, die wij "kopra-vliegjes" (Necrobia Rufipes) noemde. Jaren later in een ver tropisch land zag ik opeens dezelfde vliegjes terug! Dit met de mix van de lucht (en het stof!) van mengvoerder fabriek Six, en de lucht van het water van de IJssel. De Hollandse IJssel was in die jaren een van de meest vervuilde rivieren in Nederland. Het was ook doodnormaal om van alles in het water te gooien...

Hier een foto van de andere kant van de IJsselkade, zichtbaar is de tjalk van schipper Kuik die eerst in gebruik geweest is als turfschip. Later, en zo heb ik de tjalk alleen maar gekend, als sleepschip in drukke tijden achter een van de andere schepen van Kuik vol met kopra. Dat kopra lossen bij Brinkers ging dag en nacht door, en dat was dus altijd een lawaai. Je raakte eraan gewend, maar waar ik nooit aan gewend geraakt ben is het voeren van gespreken door de schippers over de IJssel heen midden in de nacht... In de avond van 10 september 1973 brande de fabriek van Brinkers af, de zaak werd herbouwd, maar de prachtige losmachine kwam niet meer terug. Daarvoor kwam een kraan. Niet veel later ging de zaak dicht. Als je op de foto klikt zie je twee jongens lopen, ik liep elke dag de IJsselkade uit van school af. ik zou het zomaar kunnen zijn op weg naar huis. Het is kwart voor vier op de toren, de school ging uit...

 

Oudewater in foto's deel 2

HOME deel 2 deel 3 deel 4 deel 5 deel 6  deel 7 deel 9 Verder